Verslag Regionaal Kompas Midden IJssel 2009-2014

Verslag deelname Regionaal Kompas Midden IJssel 2009-2014
Platform Maatschappelijke Ondersteuning Zutphen, maart 2014

Regionaal Kompas Midden IJssel 2009-2014
Het Regionaal Kompas Midden IJssel is een intergemeentelijk samenwerkingsverband voor maatschappelijke opvang waarvoor Deventer de centrumgemeente is en Lochem, Olst-Wijhe, Raalte en Zutphen de regiogemeenten zijn. Wettelijke kaders vormen de basis voor de rolverdeling tussen de centrumgemeente Deventer en gemeenten in de regio Midden-IJssel bij de uitvoering van het Regionaal Kompas.
Het “Plan van aanpak maatschappelijke opvang G4” is er op gericht de leefomstandigheden van daklozen in de vier grote steden te verbeteren, waardoor een einde moet komen aan zwervend gedrag en daarmee gepaard gaande
overlast. In april 2008 is in navolging hierop door het ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport (VWS) aan alle 43 centrumgemeenten (waaronder Deventer) opdracht gegeven een Regionaal plan van aanpak vast te stellen, waarin de doelstellingen van het Rijk en de G4 zijn doorvertaald naar de lokale situatie. Aan de hand van dit plan, worden de Zorgkantoren door het Rijk in staat gesteld de geïndiceerde zorg te contracteren.
De bedoelde geïndiceerde zorg is AWBZ na indicatie. De zorgverleners leveren de daadwerkelijke zorg. Crisiszorg voor de GGZ is geregeld in de zorgverzekeringswet.
Met de komst van de Wet maatschappelijke ondersteuning (Wmo) zijn gemeenten verantwoordelijk voor een negental prestatievelden waarvan de volgende drie onder het Regionaal Kompas vallen:
Prestatieveld 7: Het bieden van maatschappelijke opvang.
Concreet betekent dit het tijdelijk bieden van onderdak, begeleiding, informatie en advies aan personen die, door één of meer problemen, al dan niet gedwongen de thuissituatie hebben verlaten en niet in staat zijn zich op eigen kracht te handhaven in de samenleving.
De centrumgemeente Deventer ontvangt hiervoor namens de regio Midden-IJssel via de Brede Doeluitkering Sociaal, Integratie en Veiligheid (BDU SIV) een financiële tegemoetkoming. Voor besteding van deze middelen is afstemming met de gemeenten in de regio Midden-IJssel nodig.
Prestatieveld 8: Het bevorderen van de Openbare Geestelijke Gezondheid (OGGZ).
Voor het realiseren van dit prestatieveld moeten de volgende taken plaatsvinden:
– Het signaleren en bestrijden van risicofactoren op het gebied van de openbare geestelijke gezondheidszorg;
– Het bereiken en begeleiden van kwetsbare personen en risicogroepen;
– Het functioneren als meldpunt voor signalen van crisis of dreiging van crisis bij kwetsbare personen en risicogroepen;
– Het tot stand brengen van afspraken tussen betrokken organisaties over de uitvoering van de geestelijke gezondheidszorg.
De centrumgemeente Deventer is verantwoordelijkheid voor de regie op het terrein van OGGZ. Tevens hebben zij financiële middelen gekregen voor specifieke OGGZ-taken, die ook wel toeleidingstaken worden genoemd. Onder deze toeleidingsactiviteiten worden de volgende activiteiten verstaan:
– Signaleren, opsporen en melden. De activiteiten om risicogroepen te onderkennen, het nagaan waar problemen dreigen, het tijdig onderkennen van signalen uit de
Verslag deelname Regionaal Kompas Midden IJssel 2009-2014 Pag.
Platform Maatschappelijke Ondersteuning Zutphen, maart 2014

samenleving, het nagaan waar de leden van de doelgroep zich bevinden en op welke
wijze deze zijn te benaderen en het melden van mensen uit de doelgroep.
– Contact leggen, contact houden en het toeleiden. Het benaderen van leden van de
doelgroep (gevraagd of ongevraagd) teneinde hen te motiveren tot het accepteren
van zorg, hulp, begeleiding of behandeling gericht op het verhogen van de
levenskwaliteit, verminderen van de problematiek en de gevolgen daarvan voor de
cliënt zelf alsmede de omgeving van de cliënt.
– Ongevraagde nazorg. Het houden van contact met de cliënt nadat hij/zij alsnog uit
het beoogde reguliere circuit terugvalt. In feite is dit gelijk aan het opnieuw trachten
toe te leiden.
Prestatieveld 9: Het bevorderen van het verslavingsbeleid.
Concreet betekent dit maatschappelijke zorg gericht op verslaafden, alle individuele
geneeskundige verslavingszorg daaronder niet begrepen, en preventie van
verslavingsproblemen, met inbegrip van activiteiten in het kader van de bestrijding
van overlast door verslaving. Ook hiervoor ontvangt de centrumgemeente Deventer
namens de regio Midden-IJssel via de BDU SIV middelen.
Plan van Aanpak
De gemeente Deventer is centrumgemeente voor de regio Midden-IJssel ten aanzien
van de zorg aan de doelgroep maatschappelijke opvang, Verslavingszorg en
Openbare Geestelijke GezondheidsZorg (OGGZ). Per 1 januari 2010 geldt de
verplichting om het beleidskader vast te leggen in een Stedelijk/Regionaal Kompas
en de totstandkoming te realiseren in overleg met de regiogemeenten. In het Plan
van Aanpak Regionaal Kompas Midden-IJssel 2009 – 2014 zijn vijftien projecten
geïndiceerd, te weten:
 Project 1: Centraal Meldpunt Bemoeizorg
Het Bijzondere Zorgteam doet alleen de toeleiding. In 2013 wordt er geëvalueerd
met een monitor en een cliënttevredenheidsonderzoek.
 Project 2: Ontwikkeling van en Sociale kaart
Nu is de informatie nog gericht op Deventer. De sociale kaart is een
samenwerking van de gemeenten en de wijkwinkel. Deze is nu gekanteld, dus er
worden vragen gesteld, in plaats van wie wat aanbiedt.
 Project 3: Versterken lokale netwerken
Als er een probleem in een gezin is, lijkt niemand het te willen oppakken omdat er
geen geld is en het niet duidelijk is wie de regie heeft.
Na de decentralisatie zal men wel moeten zorgen voor een duidelijke regie.
 Project 4: Doelgroep in beeld (jaarlijkse monitor)
Het doel is om de groep kwetsbare burgers (regionaal) in beeld te brengen. Er
zal geen gezamenlijke OGGZ-monitor komen.
 Project 5: Eenvoudige intake en keten arrangementen
Het protocol nazorg ex-gedetineerden wordt niet door alle gemeenten binnen het
Regionaal Kompas gebruikt .
Verslag deelname Regionaal Kompas Midden IJssel 2009-2014 Pag.
Platform Maatschappelijke Ondersteuning Zutphen, maart 2014

 Project 6: Ontwikkelen van een registratiesysteem
In DOWR (Deventer, Olst/Wijhe en Raalte) is het cliëntvolgsysteem VIS2 vanaf juli 2012 operationeel. Deze is ingedeeld naar leefgebieden. Er is een verwijsindex voor het CJG (Centrum Jeugd en Gezin). Het project is inmiddels afgerond in DOWR verband. Zutphen is gestart met registreren (Conclusion) en Lochem sluit hierbij aan.
 Project 7: Invoeren van een protocol om huisuitzettingen te voorkomen
Het aantal huisuitzettingen is schrikbarend toegenomen. Bij een huisuitzetting gaan mensen naar de crisisopvang en van daar uit start een zorgtraject op. De woningbouwverenigingen zijn aangesloten bij het BZT (Bijzondere Zorg Team).
 Project 8: Er is budgetbeheer
De registratie betreft alleen de doelgroep geregistreerde dak- en thuislozen OGGZ die bij het BAD (Budget Adviesbureau Deventer) ingeschreven staan en in de schuldsanering zitten. De aantallen zijn helaas hetzelfde gebleven. Project is nog niet afgerond.
 Project 9: Ontwikkeling Modelprocedure ex-gedetineerden
Er is een modelprocedure nazorg ex-gedetineerden. Zutphen en Lochem hebben apart geld ontvangen omdat daar veel ex-gedetineerden zijn, door vestiging justitiële inrichting. Er is geen regionaal samenwerking ontstaan, er is een modelprocedure die iedere gemeente naar eigen inzicht toepast. De uitvoering is lokaal en er is sprake van een lokale verantwoordelijkheid.
 Project 10: Woningen voor kwetsbare burgers (wooncontingenten) Omdat de druk in Deventer toenam, is besloten 6 in plaats van 4 woningen aan het quotum toe te voegen in verband met de doorstroom. Het project is afgerond, er zijn afspraken over gemaakt.
 Project 11: Woonbegeleiding
Het gaat hier uitsluitend om preventieve woonbegeleiding ter voorkoming van huisuitzetting. Iriszorg heeft plaats voor het begeleiden van 24 cliëntsystemen. Als de AWBZ begeleiding naar de gemeente komt, dan heb je het over andere aantallen voor de doelgroep 7,8 en 9. Dan moet het breder getrokken worden. Ook andere organisaties bieden begeleiding. Het project is afgerond.
 Project 12: Beschermd wonen Er is nog geen locatie in Deventer voor het Hostel. Het zoeken van een locatie is ook niet de opdracht van de gemeente, die faciliteit alleen. Het project loopt nog.
 Project 13: Opvang voor zwerfjongeren Zes plaatsen zijn genoeg voor Deventer. Het project is afgerond.
 Project 14: Activering van kwetsbare burgers
In Deventer ligt de uitvoering nu bij DWT (Deventer Werktalent). Het project is
afgerond.
Verslag deelname Regionaal Kompas Midden IJssel 2009-2014 Pag.
Platform Maatschappelijke Ondersteuning Zutphen, maart 2014

 Project 15: Cliëntvertegenwoordiging op regionaal niveau
In 2012 is door de gemeente Deventer een eerste bijeenkomst georganiseerd waar cliëntenraden van Tactus, Dimence, IrisZorg en GGNet voor zijn uitgenodigd. Er bleek niet veel behoefte aan een regionale cliëntenraad. De huidige structuur van het Regionaal Kompas zal blijven bestaan.
Er lopen nog 7 trajecten: 2, 4, 5, 6, 7, 8 en 12
Regionaal Kompas overleg Wmo-raden
Leden van de Coördinatie Commissie (CC) van Platform Maatschappelijke Ondersteuning (PMO) hebben in 2013 deelgenomen aan drie bijeenkomsten van Wmo-raden van de Regionaal Kompas-gemeenten te weten op 23 maart, 5 augustus en 11 november. Deze bijeenkomsten stonden vooral in het teken van de regionale ontwikkelingen van de OGGZ-gebieden ná 2014.
– Er is zorg om de transitie AWBZ naar Wmo.
– Raadsleden en college lijken niet te weten hoe de transities vorm te geven. Er is weinig kennis en er wordt alleen gekeken naar de mensen die al in beeld zijn.
– Soms worden mensen bestempeld als zorgmijders terwijl ze zorgmijders zijn geworden door een niet passende reactie, het missen van een indicatie of onduidelijkheid tussen verschillende organisaties waardoor ze alle kanten op getrokken worden. Dan is er geen samenhang.
– Dat is ook zo bij mensen die overlast geven. De buurtbewoners trekken aan de bel en willen het wel oplossen, maar soms lijkt het erop dat de woningbouwverenigingen er vooral op uit zijn klachten te bundelen om iemand het huis uit te kunnen zetten.
– Laat horen wat de cliënt nodig heeft en wat er nog niet is. Werk vraaggericht.
– In Zutphen is in 2012 een OGGZ-spiegel afgenomen in samenwerking met de instellingen. Hierbij zijn cliënten gehoord en casussen aangedragen. Dit was een eye opener voor de wethouder, praat niet óver mensen maar mét mensen.
(Deventer en Olst hebben aan de OGGZ-spiegel van het LPGGZ (Landelijk Platform GGz) meegedaan, en Lochem aan die van ZorgBelang Gelderland.)
– Wethouder en ambtenaar nemen het Platform Maatschappelijke Ondersteuning (PMO) serieus en komen nu vaker op vergaderingen.
– Er zijn ook financiële belemmeringen: Als mensen naar een centrumgemeente voor hulp moeten (bijvoorbeeld UWV in Apeldoorn), kunnen ze dit niet bekostigen. Dit is ook het probleem als mensen zelf de reiskosten moeten betalen naar hun werk, met een salaris op bijstandsniveau.
– De middelen (methadon etc.) zijn vaak in de centrumgemeenten te krijgen. Hoe wil je daklozen dan in eigen gemeenten houden?
– Regiogemeenten lijken niet op de hoogte te zijn van het Bijzondere Zorg Team. (BZT).
– De regionale gebieden lopen op verschillende onderwerpen door elkaar, overlappen elkaar of is niet duidelijk wie de regie heeft of neemt. (Lochem Zutphen sluiten voor sommige onderdelen aan bij Apeldoorn, Raalte valt soms onder Regio Zwolle).
– Het aanbod zou veel meer aan moeten sluiten bij de vraag. Organisaties worden zo niet uitgedaagd om een meer passend aanbod te leveren.
– Het geld voor de OGGZ zou boven de instellingen moeten staan. Het gaat vooral om die bijzondere gevallen die uit de boot dreigen te vallen.
– Je kunt niet teveel vragen van vrijwilligers en buren.
Vooralsnog is er geen duidelijkheid over de toekomst van het Regionaal Kompas.
Verslag deelname Regionaal Kompas Midden IJssel 2009-2014 Pag.
Platform Maatschappelijke Ondersteuning Zutphen, maart 2014

Bijlage: Lijst van gebruikte afkortingen
AWBZ Algemene Wet Bijzondere Ziektekosten
BAD Budget Adviesbureau Deventer
BDU SIV Brede Doeluitkering Sociaal, Integratie en Veiligheid
BZT Bijzondere Zorg Team
CC Coördinatie Commissie
CJG Centrum Jeugd en Gezin
DOWR Deventer, Olst/Wijhe en Raalte
DWT Deventer Werktalent
GGZ Geestelijke Gezondheidszorg
LPGGZ Landelijk Platform GGz
Ministerie van VWS Ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport
OGGZ Openbare Geestelijke Gezondheid
PMO Platform Maatschappelijke Ondersteuning
UWV Uitvoeringsinstituut Werknemersverzekeringen
Wmo Wet maatschappelijke ondersteuning

Leave A Reply